Talep göndermek için tıklayınız
TALEP GÖNDER

Kurma Yayı


Kurma yaylar, metal veya metal alaşımlı, yuvarlak veya dikdörtgen kesitli malzemeden silindirik helisel olarak sarılmış ve yay uçlarında şekil verilmiş kollar bulunan yaylardır.

Kurma yayları -torsiyon yaylar genellikle miller için hareket verici eleman olarak kullanılır. Açısal yönde ya da kurma yönünde enerjiyi depolayan, yay kollarından birinin yay gövdesi etrafında dönmesi ile çalışır. Kurma yaylar (torsiyon yaylar) dönme ve burulma doğrultusunda uygulanan kuvvetlere direnç gösterirler. Kurma yayı genellikle hareket ettirici araç olarak görev yapar.

 

Kurma yayları kurma yönüne ve kurma kollarını tipine bağlı olarak nitelendirilirler. Birde kurmayı sağlayan sarım grup adedi yayların isimlerini değiştirmektedir. Örneklemek gerekirse double torsion ( çift sarımlı ) kurma yayı veya tekli kurma yayı. Kurma yayın kullanıldığı yerler çok fazladır. Literatür içerisinde Clutch olarakda adlandırılırlar. Kurma yaylarını kullanılma yöntemlerinin başında kurmayı sağlayan sarımın merkezlenmesi gelmektedir. Tabi bu merkezleme işlemi bir mil vasıtasıyla sağlanmakta ( kurma esnasında oluşan çap farklılığının dikkate alınması ) ve kurmanın eksende oluşmasını sağlamaktadır. Kurma yayı imalat ve tasarımında en çok dikkat edilmesi gereken husus kolların birbirine bağlı olarak açısal ifadesidir.

Kurma yayları kullanıldıkları yerlere göre farklı şekillerde imal edilebilirler. Kurma yayları kurma yönüne ve kurma kollarını tipine bağlı olarak adlandırılırlar, yay uçları birçok formda olabilir. Aynı zamanda sarım grup adedi de yayların isimlerini değiştirmektedir. Bunlar kısa kanca, düz ofset, reze, düz torsiyon, duble torsiyon olarak adlandırılmaktadır.

 

Torsiyon yaylar yay kollarına uygulanan tork ile enerji depolarlar; kuvvet etkisi kalktığında kuvvet yönünün tersine moment iletirler. Kurma yayı- torsiyon yayın yay çapı küçülecek yönde çalıştırılması gerekir. Yay çapı büyüyecek yönde, sarım yönünün tersine çalıştırılırsa kalıcı deformasyon oluşabilir. Tasarım yapılırken çalışma ve sarım yönüne mutlaka dikkat edilmelidir.

Kurma yayı imalatında kullanılan bazı malzemeler: Patent tavlı soğuk çekilmiş alaşımsız yaylık çelik tel, yağ ile sertleştirilmiş, temperlenmiş yaylık çelik tel, paslanmaz yay çeliği.

İhtiyaç doğrultusunda 0,20 mm den, 14,00 mm’e kadar her türlü kurma yayı, burgu yay, burma yay, torsiyon yaylar, kurma yayları, kollu yay, kurmalı yay üretilmektedir. Uygulamanın gerektirdiği tasarım özelliklerine göre, bu tip yaylar saat yönünde veya saat yönünün tersine çalışacak şekilde üretilebilirler.

Yayların kollarındaki formlar daha yay sarılırken CNC makinelerde oluşturulmaktadır. Gerilim giderme işlemleri elektronik kontrollü, hava sirkülasyonlu fırınlarda yapılarak yaydan yüksek performans elde edilir.

 

Yaylar enerji depolayan elemanlardır. Torsiyon yaylarında, malzemenin elastik bölgesinde kalmak şartıyla, yaya eksenden R uzaklıkta teğetsel olarak etkiyen bir F kuvvetinin oluşturduğu M momenti dolayısıyla yay sıkıştırılıp depolanan enerji daha sonra geri alınabilir.

Torsiyon Yay – Kurma Yaylarının Terminolojisi :

d : Yay malzemesi telin çapı (mm)
D
i : Yayın iç çapı (mm)
D
m = Di + d : Yayın ortalama çapı (mm)
D
d = Di + 2*d : Yayın dış çapı (mm)
w = D
m / d : Yay indeksi

( Genelde 4 = < w < = 20 önerilir.)

Torsiyon yayı, sarımlar ile bir adet sabit bacak ve bir adet hareketli bacaktan oluşur.

Default 2
Default 3
Default 4
Default 5